'OVATION ECONOMY' Ở CANNES, SỨC MẠNH CỦA TIẾNG VỖ TAY
Tràng vỗ tay ở Cannes là một loại "phần thưởng phi vật chất" rất đặc biệt. Nó không trực tiếp đổi thành tiền, doanh thu hay giải thưởng nhưng lại chuyển hóa thành uy tín, ký ức nghề nghiệp và vốn biểu tượng cho đạo diễn. Cannes vì thế khác nhiều festival khác, ở đây bộ phim không chỉ được chiếu, mà được công nhận trước cộng đồng điện ảnh tinh hoa.
Ở Cannes, sau các buổi chiếu gala tại Grand Théâtre Lumière, ê-kíp phim thường đứng lại trong rạp để nhận tràng pháo tay. Ovation là từ có gốc Latin có nghĩa là tiếng reo mừng lúc khải hoàn, sự hân hoan, sau này chuyển thành sự tán thưởng bằng tiếng vỗ tay. Báo chí quốc tế biến việc "đo số phút vỗ tay" thành một nghi thức truyền thông: càng lâu càng dễ thành headline. "Một miếng giữa làng bằng một sàng xó bếp". Một lời khen ở Cannes bằng một sàng khen ở nơi khác.
Những bộ phim gây tiếng vang sau khi đoạt giải ở Liên hoan phim Cannes.
Đi xem concert, chúng ta có thể đứng vỗ tay encore 3 phút, 5 phút, 10 phút là dài lắm rồi. Thế nhưng, tưởng tượng xem, giữa làng điện ảnh thế giới mà chiếu xong phim, người ta đứng vỗ tay tán thưởng bạn suốt 22 phút (phim " Pan’s Labyrinth " của Guillermo del Toro, 22 phút, tại Cannes 2006.) thì lượng dopamine sinh ra chắc phải làm ngập não cả ê kíp. Tại festival Cannes năm nay, 2026, phim đang dẫn đầu về vỗ tay là La Bola Negra, với báo cáo dao động 16–20 phút, trung bình khoảng 18 phút, rất gần kỷ lục 22 phút của Pan’s Labyrinth.
Tuy nhiên, giới chuyên môn lưu ý rằng không nên xem số phút vỗ tay là bằng chứng phim hay. Nó có thể bị thổi phồng, bị ảnh hưởng bởi phép lịch sự, cấu trúc rạp, vị thế đạo diễn, dàn sao, cảm xúc tập thể, cả phép lịch sự, cả nhu cầu tạo headline, cách máy quay chiếu vào đoàn phim và thậm chí cả cách từng báo bấm giờ khác nhau.
"Giấc mơ ốc sên" của đạo diễn Phạm Thiên Ân được đề cử hạng mục phim ngắn năm nay và "Mùi đu đủ xanh" của đạo diễn Trần Anh Hùng đoạt giải camera vàng tại Liên hoan phim Cannes năm 1993.
Năm 2023, Bên trong vỏ kén vàng của Phạm Thiên Ân và Muôn vị nhân gian (The Taste of Things) của đạo diễn Trần Anh Hùng lần lượt được vỗ tay suốt 5 phút và 7 phút. Chưa có số liệu về phim ngắn Giấc mơ là ốc sên (The Dream Is a Snail) của đạo diễn trẻ Nguyễn Thiên Ân được chọn vào Official Selection – Short Film Competition (hạng mục tranh giải phim ngắn chính thức) của Liên hoan phim Cannes lần thứ 79 và cạnh tranh Short Film Palme d’Or (Cành cọ vàng phim ngắn). Một bên là được người trong giới đánh giá cao bằng những tràng pháo tay tán thưởng, một bên là những con số doanh thu hăng hái nhảy lên cao sau mỗi suất chiếu. Bên nào cũng mang lại hưng phấn cả và đều mang lại những sự huy hoàng cho đạo diễn và ê kíp. Không biết sự huy hoàng nào mang lại nhiều hạnh phúc hơn cho người làm nghệ thuật nhưng cứ huy hoàng là hạnh phúc rồi.
Cụ Xuân Diệu phán thế nào từ ngày xưa mà trúng thế: " Thà một phút huy hoàng rồi chợt tối - Còn hơn buồn le lói suốt trăm năm ".
#Cannes#Giải thưởng#Nghệ thuật#Phim hay#Điện ảnh
Bài viết cho GÓC NHÌN MỚI
